تابلو برق یا جعبه برق به محفظه ای گفته می شود که به منظور نصب و سیم کشی انواع تجهیزات الکتریکی یا الکترونیکی و یا هردو به کار می رود. تابلو برق ها در مدل های گوناگون و متنوع طراحی و تولید می شوند.
به طور کلی تابلوهای برق و یا جعبه های برق از اجزای بسیار مهم و حیاتی در سیستم های توزیع و قدرت انرژی الکتریکی محسوب می شوند که می توان گفت وظایف مختلفی را بر عهده دارند و با توجه به نیاز و کارایی و کاربری در انواع و اقسام گوناگون تولید و طراحی می شوند.
تابلوهای برق صنعتی دارای اجزای تشکیل دهنده داخلی مختلفی میباشند که به طور مثال میتوان به کلیدهای قطع و وصل، تجهیزات کنترلی و حفاظتی و تجهیزات تقسیم بار انرژی الکتریکی اشاره کرد.
تابلو های برق در صنایع مختلف در ساختمان های تجاری و یا مسکونی کاربردهای بسیار مهم و متنوعی دارند.
اجزای تشکیل دهنده تابلوهای برق
به طور کلی تابلوهای برق با توجه به نوع کاربرد و محل قرارگیری آنها در هر پروژه و همچنین با توجه به نقشه فنی از قطعات مختلفی تشکیل می شود که در این مقاله به برخی از آنها اشاره میکنیم:
معمولا در تابلوهای برق از قطعات مختلفی مانند انواع کلیدها، انواع فیوزها، انواع رله های مغناطیسی، انواع تجهیزات حفاظتی، انواع تجهیزات کنترلی، انواع تجهیزات نمایش ولتاژ – جریان – فرکانس و غیره، انواع پورت ها و ترمینال های ورودی و خروجی، انواع سیم های مسی در سایزهای مختلف، انواع چراغ های سیگنال، انواع سلکتورهای فرمان و قدرت و موارد دیگر استفاده می شود.
کاربردهای تابلو برق
تابلوهای برق در صنایع مختلف و ساختمان های تجاری، اداری یا مسکونی کاربردهای مختلف و گوناگونی دارد که با توجه به کارایی و کاربرد هر یک از تابلوها، اجزای تشکیل دهنده آنها نیز مختلف و متغیر می باشد که در اینجا به برخی از کاربردهای تابلوهای برق در صنایع و ساختمان های گوناگون می پردازیم و به آنها اشاره می کنیم:
- تابلوهای برق توزیع و انشعاب انرژی الکتریکی
- تابلوهای برق محافظ تجهیزات و دستگاه های صنعتی و ادوات الکتریکی
- تابلوهای برق ایزولاتور یا جدا کننده
- تابلوهای برق راه اندازی و حفاظت از الکتروپمپ و الکتروموتورها
- تابلوهای برق کنترل هوشمند و کنترل و پایش از راه دور
- تابلوهای برق نظارت بر مصرف انرژی الکتریکی یا تابلوهای کنتوری
و دیگر مواردی که با توجه به نیاز در قسمت های مختلف صنایع استفاده می شود.
تابلو برقها به چند دسته تقسیم می شوند؟
اگر بخواهیم تابلوهای برق را دسته بندی کنیم، میبایست از زوایای مختلفی به این موضوع بپردازیم. چراکه تابلوهای برق تنها از یک منظر قابل دسته بندی نیستند و با توجه به نوع استفاده و یا محل قرارگیری آنها و همچنین نوع کاربری آنها و موارد دیگر قابل تقسیم بندی هستند؛ پس باید با توجه به تمامی این مسائل به دسته بندی تابلوهای برق بپردازیم.
دسته بندی تابلوهای برق از لحاظ ظاهری
تابلوهای برق از نظر ظاهری به طور کلی به دو نوع روکار و توکار دسته بندی می شوند که در ادامه به صورت جداگانه به آن ها می پردازیم.
تابلو برقهای روکار
تابلوهای برق روکار به جعبه های برقی گفته می شود که کاملا بر روی دیوار قابل نصب هستند و به اصطلاح روی کار قرار می گیرند و در نهایت تمامی ارتباطات متصل به این تابلوها، از روی کار و یا روی دیوار انجام می شود.
تابلو برقهای توکار
در نقطه مقابل تابلوهای برق توکار به جعبه های برقی گفته می شود که درون دیوار قرار گرفته و نصب می شوند و به اصطلاح توی کار قرار می گیرند و با تدابیر از پیش تعیین شده، تمامی ارتباطات کابلی و سیم های متصل به این تابلو برقها از درون دیوار و از طریق لوله گذاری ها انجام می گیرد و تنها بخش درب آنها بر روی سطح دیوار قرار گرفته و اجازه دسترسی سرویسکاران و کاربران را به این تابلوها می دهد.
دسته بندی تابلوهای برق از لحاظ جنس بدنه
به طور کلی تابلو برقهای صنعتی با 3 جنس بدنه مختلف طراحی و تولید می شوند:
- تابلوهای برق با بدنه فلزی
- تابلوهای برق با بدنه پلاستیکی یا فایبرگلاس
- تابلوهای برق با بدنه پلیکربنات
لازم به ذکر است که تابلوهای برق با بدنه فلزی خود از نظر متریال استفاده شده در دستهبندیهای مختلفی قرار میگیرند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خودشان را دارند.
برای ساخت تابلو برق های با بدنه فلزی معمولاً از ورق استیل ضدزنگ، ورق گالوانیزه یا ورق سیاه استفاده میشود که انتخاب هرکدام، به نوع کاربرد و شرایط محیط نصب بستگی دارد.
به طور کلی میتوان گفت تابلوهای برق با بدنه فلزی از پرکاربردترین و پرفروشترین انواع تابلوبرق در صنایع مختلف محسوب میشود.
